Charlie Christian Ojciec elektrycznej gitary jazzowej

Charlie Christian Ojciec elektrycznej gitary jazzowej

Czołem Gitarowi Maniacy!

W dzisiejszym odcinku określany mianem ojca elektrycznej gitary jazzowej Charlie Christian. To właśnie on wprowadził do świata gitary charakterystyczne frazowanie zaczerpnięte z instrumentów dętych i wyniósł gitarę na zupełnie nowy elektryczny poziom. Jego kariera trwała bardzo krótko od końca 1939 roku do marca 1942 roku.

Jeśli macie ochotę zasubskrybować mój kanał, to gorąco do tego zachęcam. Możesz to zrobić właśnie teraz. Jeśli chcielibyście mnie wesprzeć to możecie to zrobić m.in. na Patronite. Zapraszam również do komentowania, dawania łapek w górę, lub jeśli wolicie w dół. Bądźcie aktywni. Zaczynamy!

Charlie Christian urodził się 29 lipca 1916 roku w Bonham, ok 100 km od Dallas jako najmłodszy z trójki synów Clarenca i Willie. Rodzice zajmowali się profesjonalnie graniem na instrumentach, a ściślej tworzyli tło muzyczne do niemych filmów w kinie na trąbce i fortepianie.

Kiedy Charlie miał 2 lata jego ojciec oślepł, co było wynikiem choroby. Od tego momentu nie mógł pracować już w kinie, a synowie zaprowadzali go na róg ulicy, gdzie mógł dorobić parę groszy grając na skrzypcach, lub mandolinie. Około 1921, Christian przeniósł się wraz z rodziną najpierw do Dallas, a później do Oklahoma City w stanie Oklahoma. Ojciec zmarł w roku 1926. Pozostawiając po sobie instrumenty m.in gitarę.

Charlie brał do rąk gitarę, ale trzeba powiedzieć, że chętnie również sięgał po kontrabas. Jednym ze znaczących muzyków, którzy mieli wpływ na grę Christiana
był odwiedzający go saksofonista tenorowy Lester Young. Jako 16 latek Charlie grywał już na jam sessions, a niedługo potem rozpoczął profesjonalne występy. Charlie wychowywał się na terenach gdzie dominował blues. Znał się i grywał z gitarzystą bluesowym T-Bone Walkerem, a jednak jego styl muzyczny powędrował w stronę jazzu.

Bardzo wcześnie ożenił się z Margarett Lorraine i w 1932 roku został ojcem. W 1934 założył trio, w którym grał na prymitywnie nagłaśnianej mikrofonem gitarze, ale już kilka lat później stał się on posiadaczem wzmacniacza i gitary Gibson Es-150. Rolę inspiratora przypisywał sobie Eddie Durham, który twierdził, że to on był tym pierwszym, który udzielał Charliemu wskazówek w tym zakresie.

Do czasów Christiana gitara jazzowa prawie zawsze występowała jako instrument rytmiczny. Chociaż pojawiło się wcześniej kilku znakomitych solistów gitary akustycznej jak Lonnie Johnson, czy Eddie Lang, a także legendarny Django Reinhardt, to dopiero za sprawą Charliego Christiana gitara zyskała zupełnie nowe możliwości. Christian wyznaczył kierunek i wypracował nowy sposób gry, a także wykorzystał możliwości elektryfikacji tego instrumentu.

Gdziekolwiek Charlie się pojawiał, szybko zyskiwał reputację błyskotliwego i utalentowanego gitarzysty. Wkrótce dowiaduje się o nim John Hammond – odkrywca wielu muzycznych talentów. O Christianie poinformowała go Mary Lou Williams, która zauważyła w nim wielki potencjał.

Charlie Christian
Charlie Christian fot. Charles B. Nadell Public domain

Gitarzystka Mary Osborne tak opowiadała o pierwszym spotkaniu z Charliem Christianem, które zaważyło na jej późniejszej karierze:

Jedyną gitarą elektryczną jaką słyszałam, była gitara Hawajska, ale muzycy powiedzieli, żebym wstąpiła do miejsca o nazwie The Dome, by posłuchać gitarzysty w sekstecie Al Trenta, grającego przejazdem w tym mieście. Gitarzysta nazywał się Charlie Christian. To, co usłyszałam było najbardziej wstrząsające z tego, co kiedykolwiek słyszałam, a słyszałam wszystkich znanych gitarzystów tamtego okresu… ale oni wszyscy grali na gitarze akustycznej. A tam usłyszałam Charlie Christiana grającego właśnie Djanga St. Louis Blues nuta w nutę, ale na gitarze elektrycznej. Następnego dnia kupiłam identyczną gitarę elektryczną. Był to Gibson z jednym przetwornikiem przy gryfie

Mary Osborne

Hammond widział Charliego w zespole Bennego Goodmana. Benny Goodman na początku był wysoce sceptyczny, ale kiedy podczas koncertu wypuścił Christiana pierwszy raz na solo wszystko stało się jasne. Został członkiem zespołu Goodmana i otrzymywał 200 dolarów tygodniowo, co było dla niego na tamten czas ogromną sumą.

Charlie miał wtedy 23 lata. Nie wiedział, że zostały mu jeszcze 2. Jeszcze w 1939 roku wystąpił w Carnegie Hall na koncercie „From Spirituals To Swing” po czym został gitarzystą numer 1 w ankiecie magazynu DownBeat. Granie legato, lepsza dynamika, frazowanie dorównujące instrumentom dętym, to wszystko sprawia, że Charlie Christian wyznacza nowy kierunek gitary. Kierunek, który będzie miał późniejszy wpływ nawet na Jimiego Hendrixa. Nie bez znaczenia jest także jego wpływ na późniejszy kształt długich solówek w bebopie.

Co zrobiło na wszystkich największe wrażenie, to jego poczucie rytmu. Posiadał zrelaksowany, równy beat, który nawet dzisiaj brzmiałby nowocześnie. Sekstet grał wszystko, co później Benny Goodman, i robił to nawet lepiej. Przypominam sobie niektóre figury rytmiczne, jakie Charlie stosował w swoich solówkach – było to dokładnie wszystko co potem Benny nagrał jako Flying Home, Gone With, Seven Come Eleven i tym podobne. Niezupełnie mozna nazwać bebopem to co grał Charlie. Używał zmniejszonych i zwiększonych akordów, co było dla mnie zupełną nowością. Natomiast niektóre z jego pomysłów brzmiały bardzo bopowo.

Mary Osborne

1940 Charlie zaczął grywać w nowym klubie w Harlemie „Minton’s Playhouse„. Kierownik klubu Teddy Hill praktycznie utworzył z klubu drugi dom dla muzyków, którzy mogli tam grać wedle upodobania.

Pod koniec lat 30 Charlie zachorował na gruźlicę, która już w 1941 roku zmusiła go do przerwania trasy
z Goodmanem. Była ona prawdopodobnie wynikiem wyczerpującego trybu życia.

Zmarł 2 marca 1942 roku. Łącznie Christian miał trzy pogrzeby: w Nowojorskim Harlemie, Oklahomie i Bonham. Pomimo tego niespełna 50 lat Christian nie miał nagrobka. Dopiero dzięki staraniom historyków na początku lat dwutysięcznych zorganizowano kolejną uroczystosć i postawiono Christianowi nagrobek.


Przeczytałeś/aś felieton Charlie Christian Ojciec elektrycznej gitary jazzowej —-> Źródła: Andrzej Shmidt – Historia Jazzu, Polihymnia 2009; Historia Jazzu – Jacek Niedziela Meira, dobrewydawnictwo.pl 2014; Janusz Popławski Magazyn Gitara i Bas 4 (1999), Professional Music Press 1999

Shopping Cart