Legendy gitary – Rosetta Tharpe

Legendy gitary – Rosetta Tharpe

Czołem Gitarowi Maniacy!
W dzisiejszym odcinku przedstawię Wam sylwetkę Rosetty Tharpe. Znakomitej gitarzystki i wybitnej wokalistki wychowywanej na dwóch przenikających się gatunkach. Muzyce Gospel i Bluesie. Tharpe nazywana jest „matką chrzestną rock and rolla” i wymieniana jest często jako ta, która znaczaco wpłynęła na styl Boba Dylana, Little Richarda, Chucka Berryego, Elvisa Presleya i Johnny’ego Casha.

Zanim zaczniemy proponuję subskrybcję tego kanału, a jeśli wyjątkowo cenisz moją pracę, to rozważ wspieranie mnie na Patronite.

Sister Rosetta Tharpe urodziła się w 1915 roku na farmie Tilman Cooperwood, nieopodal Cotton Plant jako Rosetta Nubin. Oboje rodziców Matka Ketie Bell Nubin i ojciec Willie Atkins byli muzykalni. Ojciec umiał grać na gitarze, a do tego miał piękny donośny głos. Śpiewał między innymi w kościele, a także często na farmie gdzie pracował. W miasteczku Cotton Plant istniały podziały afroamerykańskiej społeczności według zasobności, ale także według przynależności do różnych kościołów.

Niektóre z afroamerykańskich kościołów brały sobie za wzór białe, protestanckie, inne celowały w ekspresję, emocje. Niektóre z znich prowadzone były przez wyjątkowo charyzmatycznych liderów. Taki też był kościół, do którego należała Rosetta. Church Of God and Christ pozwalał na wykorzystywanie wielu instrumentów muzycznych takich jak między innymi: gitara, perkusja, tamburyn, trąbki, a także na dominację kobiet w śpiewie solowym. To tutaj Rosetta nauczyła się śpiewać i grać na gitarze.

Duży wpływ na Rosette mieli również rodzice w tym grająca na mandolinie matka. Już jako 6-cio latka Rosetta grała na niewiele od siebie mniejszej gitarze.
Przedmiotem jej zainteresowań był także blues z okolic Arkansas i jazz, którego słuchała będąc w Chicago. Do Chicago przeniosła się bowiem wraz z matką w 1921 roku. W tym dużym mieście chodziła do szkoły, którą przerwała przez muzyczną działalność. Nie skończyła nawet 6-tej klasy. W wieku lat 12-tu zarabiała już występami. W czasie wielkiego kryzysu 1929-1933 była wraz z matką w trasie. Występowała w tak zwanych tent shows – objazdowych przedstawieniach odbywających się w namiotach.

Wśród kobiet gitarzystek miała tylko jedną konkurentkę, którą była Memphis Minnie. Stylistycznie Rosetta Tharpe nie dawała się ładwo szufladkować. Były tam
zarówno elementy Gospel jak i Jazzu i Bluesa. Miała świetną technikę gitarową w której zamiast grać akordy wykorzystywała pojedyncze nuty, melodie i riffy na zasadach kontrapunktu. Była uzdolniona piosenkarka – dysponowała szorstkim, przytłumionym głosem.

W 1934 roku poslubiła kaznodzieję przyjmując jego nazwisko Tharpe i zamieszkała z nim na Florydzie. W Nowym Yorku Rosetha występowała w Cotton Clubie – zorganizowanym w stylu południowym klasowym klubie.

Po 4 latach od ślubu Rosetha opuściła męża i jego kościół i poswięciła się świeckiej karierze. Jesienią 1938 roku Rosetta nawiązała współpracę z Decca Recording Artist znaną firmą płytową współpracującą między innymi z Mahalią Jackson. W październiku Rosetta nagrała dla Decca utwory Thomasa Dorseya: „That’s All, „My Man And I”, „Rock Me”, „Hide Me In The Bosom” oraz „Lonsome Road”. Nagrania przyniosły jej ogromną popularność. Dzięki temu zagrała ona na słynnym koncercie „From Spirituals To Swing” w Carnegie Hall.

Do 1940 roku Rosetta pozostawała w klubie Cotton Club. Póżniej została zaangażowana do orkiestry Luckiego Millindera. Angaż trwał 3 lata. W trakcie jego trwania miała statut supergwiazdy przez co wystepowała w najbardziej prestiżowych miejscach jak np. Savoy w Nowym Yorku. Nagrała utwory takie jak „Pickin’ The Cabbage”, „I Want A Tall” czy „Skinny Pappa”. W niektórych z nich – na przykład That’s All zagrała w stylu Rosk & Rolla, który miał się narodzić dopiero po wielu latach.

W czerwcu 1943 ponownie wyszła za mąż za Perschinga Allena. W sumie była zamężna trzy razy, ale o czym słuchacze przekonają się w dalszej części PODCASTU nie to jest najbardziej zaskakujące w życiu miłosnym naszej bohaterki.

Rosetta zrobiła również karierę jako artystka kabaretowa wystepując w klubach takich jak Cafe Society. To z kolei zniechęciło do niej wielu żarliwych wielbicieli. W połowie lat 40tych wróciła do korzeni nagrywając piosenki religijne.

„Była wielką, piękną kobietą i boską, nie mówiąc już, że była wzniosła i wspaniała.
Była potężną siłą natury. Grającą na gitarze, śpiewającą ewangelistką.”

Bob Dylan

Pod koniec lat 40-tych zarabiała 200 tysięcy dolarów rocznie. Kupiła dom i zamieszkała w nim z matką i Marie Knight. Piosenkarka i pianistka Marie Knight i Rosetta rozpoczęły współpracę estradową już w 1940 roku i nawiązały będący w tajemnicy romans. Związek zakończył pożar, w którym zginęło dwoje dzieci Knight i jej matka. Obciążenia psychiczne były zbyt wielkie, ale współpraca muzyczna trwała nadal.

W 1951 odbył się kolejny trzeci już ślub Rosetty z będącego później jej managerem Russelem Morrisonem. Było to wielkie widowisko pełne fajerwerków i drogich akcesoriów. Jednak wydający pieniądze garściami Russel Morrison doprowadził do ruiny finanse Tharpe przez co bank w 1957 roku zabrał im dom.

Finanse Rosetta Tharpe reperowała wyjeżdżając na zagraniczne, a właściwie to zaoceaniczne tournee. Koncertowała podczas wielu europejskich festiwali m.in obok B.B. Kinga, Big Billa Bronzy’ego i Lonniego Johnsona.

W 1966 roku zaśpiewała na festiwalu Folk Blues Gospel Song Fest a latem 1967 na Newport Folk Festval.

Według Encyclopedia Of American Gospel Music w 1970 roku przeszła udar mózgu,a w wyniku cukrzycy amputowano jej nogę. Zmarła 9 października 1973 roku. „Pogrzeb artystki, dla której publiczność kiedyś wypełniała sale w całych Stanach Zjednoczonych, przyciągnął tylko tyle żałobników, by zapełnić kościół do połowy”. W ostatniej drodze towarzyszyła jej między innymi Marie Night. Mąż zaś nigdy nie postawił jej pomnika. Pochowana została w nieoznaczonym grobie.

Zapomniana została na długie lata. Dopiero w 2018 roku wprowadzona została do Rock & Roll Hall Of Fame


Źródła: Historia Jazzu – Jacek Niedziela Meira; Ikony Bluesa I Soul – Henry Russell

https://www.youtube.com/watch?v=o6jx30JV694

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Shopping Cart